5 miesiąc ciąży – jak wygląda dziecko i jak się rozwija?

5. miesiąc ciąży obejmuje zwykle 17.–20. tydzień. To okolice połowy ciąży, kiedy dziecko szybko rośnie, jego proporcje stają się bardziej harmonijne, a rozwijające się zmysły i układ nerwowy pozwalają na coraz lepiej skoordynowane ruchy.

Jak wygląda dziecko w 5. miesiącu ciąży?

W tym okresie głowa nadal jest duża w stosunku do reszty ciała, ale różnica między jej wielkością a długością tułowia stopniowo się zmniejsza. Kończyny i tułów intensywnie rosną, dlatego sylwetka płodu zaczyna przypominać proporcje noworodka. Twarz ma coraz wyraźniejsze rysy, widoczne są brwi i rzęsy, a na palcach pojawiają się paznokcie.

Skóra dziecka jest jeszcze cienka, ale staje się mniej przezroczysta. Pokrywa ją maź płodowa, czyli tłusta substancja produkowana przez gruczoły skóry. Chroni ona naskórek przed długotrwałym kontaktem z wodami płodowymi. Ciało pokrywa także delikatny meszek płodowy, nazywany lanugo. Pomaga on utrzymać maź na powierzchni skóry i zwykle zanika przed porodem albo w ostatnich tygodniach ciąży.

W organizmie dziecka zaczyna gromadzić się brunatna tkanka tłuszczowa. Po urodzeniu będzie pomagała w utrzymaniu właściwej temperatury ciała. Rozwijają się również płuca, układ nerwowy, trawienny i odpornościowy, choć ich dojrzewanie potrwa jeszcze przez kolejne tygodnie.

Podane wartości są orientacyjne. W badaniu ultrasonograficznym lekarz ocenia wzrastanie na podstawie kilku pomiarów, a nie jednej liczby. Dzieci mogą rozwijać się w różnym tempie, dlatego porównywanie wyniku z tabelą nie powinno zastępować oceny specjalisty.

Jak rozwijają się zmysły dziecka?

W 5. miesiącu intensywnie dojrzewa układ nerwowy. Tworzą się połączenia między komórkami nerwowymi, a część włókien nerwowych zaczyna pokrywać mielina. Ta tłuszczowa osłonka usprawnia przewodzenie sygnałów, co sprzyja coraz płynniejszym reakcjom i ruchom.

Najważniejsze zmiany dotyczą zmysłów:

• Słuch – dziecko odbiera dźwięki z organizmu mamy, w tym jej głos i bicie serca, a także reaguje na niektóre głośniejsze bodźce z otoczenia.
• Smak – połykanie wód płodowych pozwala mu poznawać różne smaki, zależne między innymi od substancji obecnych w diecie matki.
• Dotyk – płód dotyka twarzy, ścian macicy i pępowiny, a także ćwiczy ssanie kciuka.
• Wzrok – powieki pozostają zamknięte, ale dziecko może reagować na zmiany natężenia światła docierającego przez powłoki brzuszne.

Rozwój tych zmysłów nie oznacza jeszcze pełnej dojrzałości sensorycznej. Odbieranie bodźców staje się jednak coraz bardziej wyraźne, a mózg stopniowo uczy się na nie reagować.

Jak porusza się dziecko w 5. miesiącu?

Dziecko wykonuje już wymachy rękami, zgina nogi, obraca się, dotyka twarzy i ssie kciuk. Dzięki dojrzewaniu połączeń nerwowo-mięśniowych ruchy są bardziej skoordynowane niż wcześniej. Nie są to jeszcze wyłącznie silne kopnięcia. Możesz odczuwać także delikatne przelewanie, trzepotanie lub krótkie puknięcia, które łatwo pomylić z pracą jelit.

Pierwsze ruchy najczęściej pojawiają się między 16. a 26. tygodniem ciąży. W pierwszej ciąży mogą zostać rozpoznane później, a położenie łożyska, budowa ciała i ułożenie dziecka także wpływają na ich odczuwanie. Brak wyraźnych ruchów na początku 5. miesiąca nie musi więc oznaczać problemu.

Dziecko może reagować na dźwięki, zmianę pozycji ciała i inne bodźce. Nie należy jednak traktować pojedynczej reakcji na hałas ani chwilowego wzrostu aktywności jako wiarygodnego testu dobrostanu płodu. Regularne liczenie ruchów metodą Cardiff stosuje się zwykle dopiero po 30. tygodniu i tylko zgodnie z zaleceniem personelu medycznego.

Dlaczego wykonuje się USG połówkowe?

USG połówkowe wykonuje się najczęściej około 20.–22. tygodnia ciąży, a dokładny termin ustala lekarz. Badanie pozwala szczegółowo ocenić anatomię płodu, między innymi mózg, czaszkę, kręgosłup, kończyny, serce, żołądek i nerki. Sprawdza się także położenie łożyska, miejsce przyczepu pępowiny oraz wzrastanie dziecka.

Podczas badania płeć może być widoczna, jeśli ułożenie dziecka na to pozwala. Nie zawsze da się ją jednak określić jednoznacznie. Najważniejszym celem USG połówkowego jest ocena budowy i rozwoju płodu, a nie ustalenie płci.

Parametry z USG i moment pojawienia się ruchów są orientacyjne. O rozwoju dziecka decyduje całość pomiarów oraz ich zmiana w czasie, dlatego wynik zawsze należy omawiać z lekarzem prowadzącym.

W 5. miesiącu dziecko coraz wyraźniej przypomina małego człowieka, ale nadal ma przed sobą wiele tygodni dojrzewania. Największe zmiany dotyczą w tym czasie proporcji ciała, rozwoju mózgu, zmysłów i koordynacji ruchowej.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W razie niepokojących objawów, krwawienia, bólu lub nagłej zmiany odczuwania ruchów skontaktuj się z lekarzem lub położną.