Ile śpi noworodek? Normy i wskazówki dla rodziców

Noworodek śpi średnio od 16 do 20 godzin na dobę, zwykle w kilku krótszych odcinkach. Taki rytm jest prawidłowy, ponieważ dziecko budzi się głównie na karmienie, zmianę pieluszki i zaspokojenie innych potrzeb. Ważniejsza od sztywnej liczby godzin jest obserwacja, czy maluch je, prawidłowo przybiera na wadze i po przebudzeniu reaguje na opiekunów.

Ile śpi noworodek i niemowlę?

Noworodkiem nazywa się dziecko od urodzenia do ukończenia 28. dnia życia. Później mówimy już o niemowlęciu, choć potrzeby związane ze snem zmieniają się stopniowo, a nie z dnia na dzień. W pierwszych tygodniach rytm dobowy nie jest jeszcze ustalony. Jedna drzemka może trwać kilka godzin, a inna zaledwie kilkanaście minut.

Sen jest przerywany głodem, mokrą pieluszką, dyskomfortem albo potrzebą bliskości. Dziecko nie musi przesypiać większości godzin nocą, ponieważ jego zegar biologiczny dopiero dojrzewa. Krótkie okresy czuwania i częste pobudki są więc typowe dla tego etapu.

Normy snu w pierwszym roku życia

Orientacyjna liczba godzin snu w ciągu doby zmniejsza się wraz z rozwojem dziecka. Poniższe wartości obejmują sen nocny i drzemki:

To dane uśrednione, a nie norma, którą każde dziecko musi spełnić. Jedne maluchy śpią nieco krócej, inne dłużej. O zdrowiu lepiej świadczą prawidłowe karmienie, przyrost masy ciała oceniany na siatkach centylowych, napięcie i zachowanie dziecka niż sama suma godzin snu.

Dlaczego noworodek śpi tak dużo?

Organizm noworodka intensywnie dojrzewa, dlatego potrzebuje wielu godzin odpoczynku. Podczas snu układ nerwowy przetwarza nowe bodźce i wspiera tworzenie połączeń między komórkami nerwowymi. Jest to szczególnie ważne, ponieważ dziecko każdego dnia uczy się reagować na światło, dźwięki, dotyk i głos opiekuna.

W czasie snu wydzielany jest także hormon wzrostu, który uczestniczy w rozwoju organizmu i regeneracji tkanek. Sen pomaga również odzyskać siły po karmieniu i krótkich okresach aktywności. U noworodka występuje dużo snu aktywnego, związanego z fazą REM. Towarzyszyć mu mogą ruchy powiek, grymasy, nieregularny oddech lub krótkie dźwięki. Nie muszą oznaczać wybudzenia.

Jak zadbać o bezpieczny sen noworodka?

Nie da się narzucić noworodkowi sztywnego planu snu, ale można stworzyć warunki, które ułatwiają wyciszenie i zwiększają bezpieczeństwo. Najważniejsze zasady to:

• Układaj dziecko na plecach do każdego snu, na twardym i płaskim materacu.
• Usuń z łóżeczka poduszki, luźne koce, ochraniacze i zabawki, które mogą zasłonić twarz.
• Utrzymuj w pokoju umiarkowaną temperaturę, zwykle około 22°C, i nie przegrzewaj dziecka.
• W nocy ograniczaj światło oraz hałas, a w dzień pozwalaj na naturalne światło i zwykłe odgłosy domu.
• Przed snem powtarzaj spokojne czynności, takie jak przewijanie, karmienie, przygaszenie światła i ciche mówienie.

Niebieskie światło z ekranów nie jest potrzebne noworodkowi, dlatego telefon, tablet czy telewizor najlepiej trzymać poza jego otoczeniem podczas wyciszania. Zasady bezpiecznego układania dziecka ograniczają ryzyko SIDS, czyli zespołu nagłej śmierci niemowląt.

Kiedy sen noworodka powinien niepokoić?

Długi sen sam w sobie nie oznacza choroby. Niepokój powinno wzbudzić przede wszystkim nagłe pogorszenie zachowania albo trudność w zaspokajaniu podstawowych potrzeb. Skontaktuj się z pediatrą, jeśli:

• dziecko nie przybiera prawidłowo na wadze lub wypada z dotychczasowego toru na siatkach centylowych,
• nie można go wybudzić na karmienie albo po obudzeniu nie ssie skutecznie,
• po przebudzeniu jest apatyczne i wyraźnie mniej aktywne niż zwykle,
• nie reaguje prawidłowo na dotyk, głos lub inne bodźce,
• nadmiernej senności towarzyszą trudności z oddychaniem, gorączka, sinienie albo wyraźne osłabienie.

Jeśli dziecko ma problemy z masą ciała, lekarz lub położna może zalecić budzenie na karmienie. Nie należy samodzielnie wydłużać przerw między posiłkami tylko dlatego, że maluch długo śpi. Sposób karmienia i częstotliwość pobudek powinny uwzględniać wiek, sposób żywienia oraz dotychczasowy przyrost masy ciała.

Jeżeli noworodek budzi się, je, prawidłowo rośnie i po przebudzeniu jest spokojny lub zainteresowany otoczeniem, jego liczba godzin snu najczęściej odpowiada indywidualnym potrzebom. Normy pomagają się zorientować, ale nie zastępują obserwacji dziecka ani kontroli u lekarza.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W razie niepokojących objawów skonsultuj się z pediatrą lub innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia.