Afty u niemowlaka – przyczyny, objawy i jak leczyć?

Afty u niemowlaka są bolesnymi nadżerkami w jamie ustnej, ale zwykle nie stanowią zagrożenia i goją się samoistnie w ciągu 1–2 tygodni. Najważniejsze jest odróżnienie ich od pleśniawek, łagodzenie bólu oraz pilnowanie, czy dziecko przyjmuje wystarczająco dużo płynów.

Jak wyglądają afty u niemowlaka?

Afta to pojedyncze lub nieliczne owrzodzenie błony śluzowej. Zwykle ma owalny kształt, biały, szary lub żółtawy środek oraz czerwoną obwódkę. Może pojawić się na wewnętrznej stronie wargi lub policzka, języku, podniebieniu albo dziąśle. Zmiana jest bolesna, dlatego niemowlę może płakać podczas ssania, odsuwać pierś lub butelkę i wkładać ręce do buzi.

Sam wygląd nie zawsze pozwala postawić pewne rozpoznanie. Aftę łatwo pomylić z pleśniawką, a czasem także z opryszczkowym zapaleniem jamy ustnej.

Afta czy pleśniawka? Najważniejsze różnice

Na aftę częściej wskazuje jedna, wyraźnie odgraniczona nadżerka. Pleśniawki zwykle tworzą większe białe naloty przypominające ścięte mleko lub twaróg. Porównanie cech może ułatwić wstępną ocenę:

Pleśniawki mogą być trudne do usunięcia i pozostawiać pod nalotem zaczerwienioną śluzówkę. Nie należy ich zdrapywać, ponieważ może to spowodować krwawienie i dodatkowy ból. Przy wątpliwościach rozpoznanie powinien potwierdzić pediatra lub lekarz dentysta.

Jak złagodzić ból i pomóc dziecku?

Leczenie aft u niemowlęcia polega przede wszystkim na ochronie uszkodzonej śluzówki i zmniejszeniu bólu. Możesz:

• Stosować żel ochronny przeznaczony dla niemowląt, na przykład z kwasem hialuronowym, zgodnie z informacją na opakowaniu lub zaleceniem lekarza.
• Podawać chłodne mleko lub inne płyny odpowiednie dla wieku dziecka, jeśli niemowlę już je przyjmuje.
• Podawać schłodzony gryzak, ale nie przykładać lodu bezpośrednio do śluzówki.
• Usunąć przedmioty, które mogą drażnić jamę ustną, oraz regularnie myć i zgodnie z zaleceniami higienicznymi przygotowywać smoczki, butelki i gryzaki.
• Unikać gorących, kwaśnych i ostrych produktów, które mogą nasilać pieczenie.

U niemowlęcia płyny do płukania jamy ustnej nie są dobrym rozwiązaniem, ponieważ dziecko nie potrafi bezpiecznie wypluć preparatu. Nie stosuj też domowych roztworów, wody utlenionej ani naparów bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Nie podawaj preparatów dla dorosłych bez wyraźnego zalecenia specjalisty. Dotyczy to między innymi produktów z salicylanem choliny, które nie są przeznaczone dla niemowląt. Nie stosuj również preparatów zawierających tetraboran sodu, ponieważ jego wchłanianie przez błonę śluzową może być toksyczne. Leki przeciwbólowe, takie jak paracetamol lub ibuprofen, można podać wyłącznie w dawce dopasowanej do wieku i masy ciała dziecka, najlepiej po konsultacji z lekarzem.

Dlaczego afty pojawiają się u niemowląt?

U niemowląt częstym czynnikiem jest mechaniczne podrażnienie. Dziecko wkłada rączki do buzi, gryzie smoczek lub gryzak, a podczas ząbkowania śluzówka może być bardziej wrażliwa. Afta może powstać także po drobnym urazie albo w czasie infekcji, gdy organizm jest osłabiony.

Pojedyncza zmiana zwykle nie oznacza niedoboru ani poważnej choroby. Jeśli afty często wracają, są liczne lub towarzyszą im inne objawy, lekarz może ocenić stan odżywienia, nawodnienie i ogólny stan dziecka.

Kiedy z aftą u niemowlaka iść do lekarza?

Skontaktuj się z pediatrą, jeśli wystąpi którekolwiek z poniższych zagrożeń:

• Dziecko odmawia ssania, jedzenia lub picia z powodu bólu.
• Moczy wyraźnie mniej pieluszek, ma suche usta, jest nietypowo senne lub płacze bez łez.
• Pojawia się gorączka, rozległe zmiany albo pęcherzyki w wielu miejscach jamy ustnej.
• Zmiany szybko się rozprzestrzeniają, krwawią lub utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie.
• Afty nawracają albo dziecko ma inne niepokojące objawy, takie jak biegunka, osłabienie lub trudności z przybieraniem na masie.

Najważniejszym zadaniem w domu jest ochrona bolesnej śluzówki i utrzymanie nawodnienia. Jeśli dziecko pije, oddaje mocz jak zwykle, nie ma gorączki, a zmiana jest pojedyncza, można zwykle obserwować ją przez kilka dni i stosować preparat ochronny przeznaczony dla niemowląt.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.