Wydzielina w ciąży – co oznacza i kiedy udać się do lekarza?

Zwiększona ilość wydzieliny w ciąży najczęściej jest prawidłową reakcją organizmu na działanie hormonów i większe ukrwienie narządów rodnych. Niepokój powinny wzbudzić przede wszystkim zmiana koloru, zapachu lub konsystencji, a także świąd, pieczenie, ból, krwawienie albo wodnisty wyciek.

Dlaczego wydzielina w ciąży jest obfitsza?

Wzrost stężenia estrogenów i progesteronu pobudza gruczoły szyjki macicy oraz pochwy do produkcji większej ilości śluzu. Zwiększone ukrwienie tkanek również wpływa na ilość wydzieliny. Pełni ona funkcję ochronną, ponieważ pomaga usuwać złuszczone komórki i utrudnia drobnoustrojom przedostawanie się do dróg rodnych.

Prawidłowa wydzielina w ciąży jest zwykle przezroczysta, biała lub lekko kremowa, jednolita i rzadka albo śluzowa. Nie powinna mieć intensywnego, drażniącego zapachu ani powodować świądu i pieczenia. Sama większa ilość wydzieliny, nawet od początku ciąży, zazwyczaj nie oznacza choroby.

Pod koniec ciąży może pojawić się gęsty, galaretowaty śluz, czyli czop śluzowy. Bywa przezroczysty, kremowy, lekko różowy lub brązowy. Każde wyraźne krwawienie, zwłaszcza obfite albo połączone z bólem, wymaga jednak kontaktu z lekarzem.

Jak odróżnić prawidłową wydzielinę od upławów?

Upławy to wydzielina o nieprawidłowych cechach. Sama obserwacja koloru nie pozwala postawić rozpoznania, ale może wskazać, że potrzebna jest konsultacja. Pomocne jest porównanie najważniejszych cech:

Jasnożółta wydzielina nie zawsze oznacza infekcję, szczególnie gdy jest jednolita, bezwonna i nie powoduje dolegliwości. Żółte lub zielone upławy o nieprzyjemnym zapachu, pienistej konsystencji albo z objawami podrażnienia powinny być zbadane przez ginekologa.

Trudno samodzielnie odróżnić infekcję od innych przyczyn. Lekarz może wykonać badanie ginekologiczne, ocenę wydzieliny lub wymaz z pochwy. W razie podejrzenia zakażenia przenoszonego drogą płciową potrzebne bywają także testy laboratoryjne.

Co mogą oznaczać zmieniona wydzielina i upławy?

Kandydoza pochwy

Typowa dla kandydozy jest biała, gęsta i grudkowata wydzielina przypominająca twarożek. Zwykle towarzyszą jej silny świąd, pieczenie, zaczerwienienie lub obrzęk sromu. Zakażenie wywołują drożdżaki z rodzaju Candida, w tym często Candida albicans.

W ciąży kandydoza może pojawić się w każdym trymestrze. Nie należy jednak dobierać leczenia samodzielnie, nawet jeśli objawy przypominają wcześniejszą infekcję. Preparat musi być bezpieczny dla ciężarnej, a podobne dolegliwości mogą mieć także inne przyczyny.

Waginoza bakteryjna

Waginoza bakteryjna wiąże się z zaburzeniem równowagi mikrobiomu pochwy i nadmiernym rozrostem bakterii beztlenowych przy mniejszej liczbie ochronnych pałeczek Lactobacillus. Wydzielina jest najczęściej rzadka, szara lub szarobiała, a jej charakterystyczną cechą bywa rybi zapach, nasilający się po stosunku.

Waginoza może przebiegać bez wyraźnego świądu, dlatego brak podrażnienia nie wyklucza problemu. Nieleczone zakażenia w ciąży mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem powikłań, między innymi przedwczesnego porodu, zakażeń okołoporodowych lub problemów związanych z błonami płodowymi. O potrzebie leczenia decyduje lekarz po ocenie sytuacji.

Rzęsistkowica

Rzęsistkowicę wywołuje pierwotniak Trichomonas vaginalis. Wydzielina może być żółto-zielona, pienista i nieprzyjemnie pachnąca. Możliwe są także świąd, pieczenie, podrażnienie, ból przy oddawaniu moczu lub współżyciu.

Objawy nie zawsze są wyraźne, dlatego sam wygląd wydzieliny nie wystarcza do rozpoznania. Zakażenie wymaga konsultacji, potwierdzenia i leczenia dobranego do ciąży. Nieleczona rzęsistkowica może zwiększać ryzyko przedwczesnego porodu i zakażeń okołoporodowych.

Podobne objawy mogą występować przy chlamydiozie, rzeżączce lub innych zakażeniach przenoszonych drogą płciową. Nie da się ich wiarygodnie rozróżnić wyłącznie na podstawie koloru wydzieliny.

Kiedy trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem?

Nie czekaj na samoistne ustąpienie objawów, jeśli pojawi się którakolwiek z poniższych sytuacji:

• Każde plamienie lub krwawienie z pochwy, także niewielkie i występujące we wczesnej ciąży.
• Obfity albo niekontrolowany wodnisty wyciek, który może oznaczać sączenie płynu owodniowego.
• Gorączka, dreszcze, osłabienie lub wyraźnie gorsze samopoczucie.
• Ból brzucha, bolesne skurcze, uczucie parcia albo ból w podbrzuszu.
• Silny świąd, pieczenie, ból przy oddawaniu moczu lub intensywny, nieprzyjemny zapach.
• Zmiana wydzieliny na zieloną, szarą, krwistą albo grudkowatą.

Wodnista wydzielina może być fizjologicznym śluzem, ale może też oznaczać odpływanie płynu owodniowego. Jeśli płyn wypływa stale, jest bardzo rzadki lub pojawił się nagle, skontaktuj się z lekarzem albo zgłoś do izby przyjęć. Szczególnej pilności wymaga taki objaw przed 37. tygodniem ciąży.

Plamienie po badaniu lub współżyciu czasem wynika z łatwego krwawienia silnie ukrwionej szyjki macicy. Nie oznacza to jednak, że można je samodzielnie uznać za niegroźne. Każde krwawienie w ciąży wymaga konsultacji, nawet jeśli jest skąpe i szybko ustępuje.

Jak dbać o higienę intymną w ciąży?

Prawidłowa higiena zmniejsza ryzyko podrażnień, ale nie zastępuje diagnostyki ani leczenia. Najlepiej stosować proste zasady:

• Noś przewiewną, najlepiej bawełnianą bieliznę i unikaj bardzo obcisłych ubrań.
• Myj okolice intymne delikatnie, bez perfumowanych żeli, dezodorantów i intensywnego szorowania.
• Podcieraj się od przodu do tyłu, aby ograniczyć przenoszenie bakterii z okolicy odbytu.
• Po pływaniu lub treningu szybko zmieniaj mokry kostium i wilgotną odzież.
• Nie stosuj irygacji, nasiadówek ani leków przeciwgrzybiczych lub antybiotyków bez konsultacji.

Jeśli wydzielina zmieniła wygląd lub pojawiły się dolegliwości, umów wizytę u ginekologa. W ciąży lepiej sprawdzić przyczynę wcześniej niż opóźniać leczenie infekcji, która może wpływać na przebieg ciąży i zdrowie noworodka.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem prowadzącym ciążę lub zgłoś się po pilną pomoc medyczną.