Zaparcie w ciąży – jak sobie z nim radzić?

Zaparcie w ciąży jest częstą dolegliwością i zwykle wynika z naturalnych zmian w organizmie, a nie z Twojego błędu. Najpierw pomagają stopniowo zwiększany błonnik, regularne picie płynów i łagodny ruch. Preparaty na zaparcia stosuj dopiero po konsultacji z lekarzem lub położną.

Skąd biorą się zaparcia w ciąży?

Problem może pojawić się już we wczesnej ciąży, choć często nasila się w II i III trymestrze. Największe znaczenie ma progesteron. Hormon ten rozluźnia mięśnie gładkie, także te tworzące ścianę jelit, przez co perystaltyka, czyli rytmiczne ruchy przesuwające treść pokarmową, staje się wolniejsza. Jelita wchłaniają wtedy więcej wody, a stolec może być twardszy.

W późniejszej ciąży rosnąca macica uciska i przemieszcza jelita. Na rytm wypróżnień wpływają też mniejsza aktywność, niedostateczne nawodnienie, zmiana sposobu odżywiania oraz suplementacja żelazem, jeśli jest potrzebna z powodu niedoboru. Zaparciu mogą towarzyszyć twardy stolec, rzadsze wypróżnienia, uczucie niepełnego opróżnienia, wzdęcia i dyskomfort w brzuchu.

Co pomaga na zaparcie w ciąży?

Najlepiej zacząć od kilku zmian wprowadzanych stopniowo. Nagłe zwiększenie ilości błonnika może nasilić gazy i wzdęcia, dlatego zwiększaj jego podaż powoli, obserwując reakcję organizmu. W diecie powinny pojawiać się produkty pełnoziarniste, warzywa, owoce, nasiona, orzechy oraz fermentowane produkty mleczne, takie jak kefir i jogurt naturalny.

Dla większości kobiet zalecana ilość błonnika wynosi około 25–35 g dziennie. Jego działanie zależy jednak od nawodnienia. Błonnik bez wystarczającej ilości płynów może zwiększyć objętość i twardość stolca, a tym samym pogorszyć zaparcie. W ciąży całkowita ilość płynów wynosi zwykle około 2,3 l dziennie, chyba że lekarz zaleci inaczej. Pij regularnie, małymi porcjami, przede wszystkim wodę i niesłodzone napoje.

Poniższa tabela pokazuje produkty, które mogą ułatwić zwiększenie ilości błonnika w jadłospisie. Podane wartości są orientacyjne i zależą od odmiany oraz sposobu przetworzenia produktu:

Warto także nie odkładać potrzeby wypróżnienia. Spokojna próba po posiłku i podparcie stóp na niskim podnóżku mogą ułatwić przyjęcie pozycji, która ogranicza nadmierne parcie. Nie próbuj jednak długo siedzieć w toalecie ani mocno się napinać.

Jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie zalecił ograniczenia ruchu, jelita może pobudzić codzienna, łagodna aktywność. Najczęściej wybierane są:

• spacery w tempie dopasowanym do samopoczucia,
• joga przeznaczona dla kobiet w ciąży,
• pływanie lub ćwiczenia w wodzie,
• łagodne ćwiczenia ogólnorozwojowe zalecone przez fizjoterapeutę.

Nie ma potrzeby wykonywania intensywnego treningu. Regularność jest ważniejsza niż duże obciążenie, a przy jakichkolwiek przeciwwskazaniach aktywność trzeba omówić z lekarzem prowadzącym.

Na co uważać?

Nie sięgaj samodzielnie po silne środki przeczyszczające, preparaty drażniące jelita ani olej rycynowy. W ciąży również zioła i mieszanki „na przeczyszczenie” nie powinny być traktowane jako obojętne. Jeśli podejrzewasz, że zaparcia nasila żelazo, nie odstawiaj go bez uzgodnienia. Lekarz może ocenić, czy potrzebna jest zmiana preparatu lub sposobu jego przyjmowania.

Skontaktuj się z lekarzem, jeśli wystąpi którykolwiek z poniższych objawów:

• krew w stolcu lub krwawienie z odbytu,
• silny albo narastający ból brzucha,
• brak wypróżnienia przez kilka dni mimo zmian w diecie, picia płynów i ruchu,
• zaparcie tak nasilone, że utrudnia codzienne funkcjonowanie.

Zaparcia mogą sprzyjać hemoroidom, zwłaszcza gdy wypróżnienie wymaga silnego parcia. Krew na papierze to jednak zawsze powód do konsultacji, ponieważ nie należy samodzielnie zakładać, że pochodzi wyłącznie z hemoroidów.

Czy można zastosować lek na zaparcia w ciąży?

Jeżeli dieta, nawodnienie i łagodny ruch nie przynoszą poprawy, lekarz lub położna może zaproponować preparat dopasowany do Twojej sytuacji. W praktyce jako opcje stosowane w ciąży wymienia się między innymi laktulozę oraz doraźnie czopki glicerynowe. Laktuloza zwiększa ilość wody w jelicie, a glicerol działa miejscowo, ułatwiając zmiękczenie stolca i wywołanie odruchu wypróżnienia.

Nie podawaj sobie leku wyłącznie na podstawie informacji z internetu lub ulotki. Zapytaj lekarza prowadzącego albo położną przed zakupem preparatu, zwłaszcza jeśli masz ból brzucha, krwawienie, zagrożenie porodem przedwczesnym lub inne powikłania ciąży. Specjalista zdecyduje, czy potrzebne jest leczenie i jaki sposób będzie dla Ciebie najbezpieczniejszy.

Najczęściej warto zacząć od prostego planu: pij regularnie, zwiększaj błonnik stopniowo, ruszaj się w granicach zaleceń i reaguj na potrzebę wypróżnienia. Jeśli po kilku dniach nie ma poprawy albo pojawiają się objawy alarmowe, skonsultuj się z lekarzem zamiast nasilać domowe metody.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku dolegliwości w ciąży skonsultuj się z lekarzem lub położną.